Θεραπεία για τον καρκίνο του ήπατος

Έχουν υπάρξει πολλές αναφορές αποτελεσματικών φαρμακευτικών θεραπειών για το ΗΚΚ, αλλά μέχρι σήμερα, οι περισσότερες έχουν μόνο δοκιμαστεί σε μικρά δείγματα ασθενών. Όταν λαμβάνονται σε μεγαλύτερο δείγμα ασθενών, οι σωστά ελεγχόμενες μελέτες φαίνεται να έχουν μικρή αξία.

Επί του παρόντος δεν υπάρχει κανένα φάρμακο ή συνδυασμός φαρμάκων που να έχει αποδειχθεί ότι αποτελεί μια αποτελεσματική θεραπεία. Σήμερα θεραπείες, όπως ο χημειοεμβολισμός, η ενέσιμη χρήση αλκοόλης ή οι ραδιοσυχνότητες μπορεί να είναι χρήσιμες ως παρηγορητικές θεραπείες. Οι παρηγορητικές θεραπείες είναι αυτές που παρέχουν κάποια ανακούφιση ή την ύφεση του καρκίνου, αλλά δεν συνιστούν από μόνες τους θεραπείες.

Θεραπευτικές αγωγές

α) Χειρουργική αφαίρεση του όγκου (εκτομή του ήπατος – ηπατεκτομή)

Η χειρουργική αφαίρεση ενός όγκου (εκτομή του ήπατος) στοχεύει στην αφαίρεση του όγκου και του περιβάλλοντα ιστού του ήπατος χωρίς να αφήνει πίσω της οποιαδήποτε περιοχή με καρκίνο. Δεδομένου ότι αυτή η επιλογή συνήθως περιορίζεται σε εκείνους τους ασθενείς με άριστη λειτουργία του ήπατος, ιδανικά χωρίς κίρρωση, υπάρχουν πολύ λίγα άτομα που είναι επιλέξιμα για αυτό.

Ακόμη και μέσα σε μια προσεκτικά ελεγχόμενη ομάδα, το 10% των χειρουργηθέντων θα αποβιώσουν από ηπατική ανεπάρκεια λίγο αργότερα. Αυτό συμβαίνει συνήθως επειδή το υπόλοιπο τμήμα του ήπατος είναι ανίκανο να παράσχει την αναγκαία υποστήριξη για τη ζωή. Στους ασθενείς των οποίων οι όγκοι έχουν αφαιρεθεί επιτυχώς, το πενταετές ποσοστό επιβίωσης είναι μεταξύ 30-40%. Σε καμία περίσταση δεν καθίσταται σαφές, εάν το ποσοστό επιβίωσης των ασθενών με όγκους παρόμοιου μεγέθους και η ηπατική λειτουργία είναι σημαντικά διαφορετική αν χορηγείται μόνο παρηγορητική θεραπεία.

β) Μεταμοσχεύσεις ήπατος

Για τους ασθενείς που έχουν κίρρωση και ΗΚΚ, μια πρώιμη μεταμόσχευση ήπατος μπορεί να είναι αποτελεσματική. Αν η μεταμόσχευση είναι διαθέσιμη, τότε είναι ίσως η καλύτερη επιλογή. Αυτό είναι ιδιαίτερα αληθές για ασθενείς με όγκους μικρότερους από 4 εκατοστά σε μέγεθος που επίσης εμφανίζουν σημάδια ηπατικής ανεπάρκειας. Οι άνθρωποι με μικρούς καρκίνους που δεν καταλαμβάνουν τα αιμοφόρα αγγεία, γενικά αναρρώνουν καλά και έχουν λιγότερο από 10% πιθανότητα κινδύνου επανεμφάνισης του ΗΚΚ. Ωστόσο, ο κίνδυνος υποτροπής του HCC αυξάνει ανάλογα με το μέγεθος του αρχικού όγκου. Είναι απίθανο να χειρουργηθεί ένα ήπαρ με όγκους μεγαλύτερους από 4 εκατοστά. Όταν οι όγκοι επανεμφανίζονται μετά από μία μεταμόσχευση, τότε πάντα λίγο αργότερα επέρχεται ο θάνατος.

Παρηγορητικές Θεραπείες

α) Χημειοεμβολισμός

Η χημειοθεραπεία δεν υπήρξε ιδιαίτερα επιτυχής στην αντιμετώπιση του πρωτοπαθούς καρκίνου του ήπατος. Ένα διαφορετικό είδος χημειοθεραπείας που ονομάζεται χημειοεμβολισμός φαίνεται να είναι πιο αποτελεσματικό. Αυτή λειτουργεί με τη χορήγηση του φαρμάκου χημειοθεραπείας απευθείας εντός του όγκου μέσα στο ήπαρ.
Τα φάρμακα αναμιγνύονται με μια ελαιώδη ουσία που θα τα βοηθήσει να παραμείνουν στο ήπαρ περισσότερο και να καταστούν πιο αποτελεσματικά από την κανονική χημειοθεραπεία.

Ο σκοπός του χημειοεμβολισμού είναι η καταστροφή του όγκου. Υπάρχουν δύο στοιχεία στη θεραπεία αυτή. Το πρώτο περιλαμβάνει την έγχυση μίας υψηλής συγκέντρωσης ενός φαρμάκου χημειοθεραπείας απευθείας εντός του όγκου πριν από τη διακοπή παροχής αίματος στον όγκο (χρησιμοποιώντας μικρούς λίθους ή ένα πήκτωμα). Η διακοπή της παροχής αίματος (με τον αποκλεισμό της αρτηρίας του όγκου) που γίνεται κατόπιν, βοηθά στη διατήρηση του φαρμάκου μέσα στον όγκο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και εμποδίζει την τροφοδοσία και την παροχή οξυγόνου στον όγκο.

Ο χημειοεμβολισμός είναι μια επεμβατική διαδικασία και συνήθως περιλαμβάνει ένα χρονικό διάστημα παραμονής σε νοσοκομείο. Όπως η χημειοθεραπεία, έχει γενικά αρκετές παρενέργειες. Το συνηθέστερα χρησιμοποιούμενο φάρμακο είναι η δοξορουβικίνη.

Οι ανεπιθύμητες ενέργειες που συνήθως οφείλονται στη δοξορουβικίνη είναι οι εξής:

• Αλωπεκία – (απώλεια του τριχωτού της κεφαλής – απόπτωση των μαλλιών) Είναι προσωρινή παρενέργεια και τα μαλλιά αναπτύσσονται ξανά μόλις ολοκληρωθεί η θεραπεία

• Ναυτία και εμετοί – Αυτό μπορεί να αρχίσει λίγες ώρες μετά τη λήψη της θεραπείας και διαρκούν μέχρι και μία ημέρα

• Πληγές στο στόμα και αλλαγές στη γεύση

• Αλλαγές στο δέρμα – Το δέρμα μπορεί να σκουρύνει, αλλά συνήθως επανέρχεται στο φυσιολογικό λίγους μήνες μετά τη θεραπεία

• Ευαισθησία στον ήλιο

• Λήθαργος

Λιγότερο συχνές ανεπιθύμητες ενέργειες είναι οι εξής:

• Διάρροια

• Αλλοιώσεις στα νύχια. Τα νύχια μπορεί να γίνουν πιο σκούρα. Λευκές γραμμές μπορούν να εμφανιστούν σε αυτά
Οι γυναίκες ασθενείς προειδοποιούνται να μην μείνουν έγκυες ή τεκνοποιήσουν, λαμβάνοντας παράλληλα δοξορουβικίνη, δεδομένου ότι μπορεί να βλάψει το αναπτυσσόμενο έμβρυο. Είναι σημαντικό να χρησιμοποιούν αποτελεσματική αντισύλληψη, ενώ λαμβάνεται αυτό το φάρμακο, και για τουλάχιστον δύο μήνες αφού πάψουν να το χρησιμοποιούν..

Πώς πραγματοποιείται ο χημειοεμβολισμός

Το φάρμακο χορηγείται μέσω ενός πολύ λεπτού καθετήρα (ένα μακρύ λεπτό σωλήνα) που εισάγεται εντός της μηριαίας αρτηρίας στη βουβωνική χώρα. Ο καθετήρας οδηγείται από μία μικροσκοπική κάμερα στην κύρια αρτηρία του σώματος (αορτή) και κατόπιν μέσα στο ήπαρ διαμέσου της ηπατικής αρτηρίας. Οι κλάδοι της ηπατικής αρτηρίας που τροφοδοτούν τον όγκο εντοπίζονται από ακτίνες-Χ. Στη συνέχεια, ο καθετήρας οδηγείται μέσα στην περιοχή του όγκου και τέλος εγχέονται τα φάρμακα. Η διαδικασία διαρκεί έως και δύο ώρες. Η διαδικασία μπορεί να επαναληφθεί αρκετές φορές, εάν είναι αναγκαίο.

β) Διαδερμική έγχυση αιθανόλης

Αυτή η θεραπεία περιλαμβάνει την έγχυση αλκοόλης ή οξικού οξέος από την βελόνα κατευθείαν στον όγκο. Καθοδηγείται από ένα υπερηχογράφημα και συνήθως πραγματοποιείται υπό τοπική αναισθησία. Η αλκοόλη σκοτώνει τον καρκίνο με αφυδάτωση του ιστού και διακοπή της παροχής αίματος προς τον καρκίνο. Αυτό το είδος της θεραπείας είναι πιο χρήσιμο για τους ασθενείς που έχουν ένα μικρό αριθμό όγκων μεγέθους περίπου 3 – 4 εκατοστών. Δεν χρησιμοποιείται για όγκους πάνω από 5 εκατοστά. Εάν ένας όγκος αναπτύσσεται και πάλι, η θεραπεία μπορεί να επαναληφθεί.

γ) Θερμοκαυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες (RFA)

Η θερμοκαυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες (RFA), είναι η καταστροφή των καρκινικών κυττάρων με τη χρήση της θερμότητας. Η θερμότητα καταστρέφει τα καρκινικά κύτταρα, αλλά ελάχιστος από τον περιβάλλοντα ιστό του ήπατος επηρεάζεται από αυτή τη θερμότητα. Αυτό συμβαίνει επειδή ο κανονικός ιστός ήπατος μπορεί να αντέξει σε περισσότερη θερμότητα από τον ιστό του όγκου. Τα νεκρά κύτταρα του όγκου αντικαθίστανται από τον ουλώδη ιστό παρά συρρικνώνονται βαθμιαία με την πάροδο του χρόνου.

Η  θερμοκαυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες έχει δημιουργήσει περισσότερες επιλογές για τους ασθενείς με ΗΚΚ, ειδικότερα για όσους δεν μπορούν να υποβληθούν σε επιθετικές χειρουργικές θεραπείες λόγω του αριθμού των όγκων, της θέσης των όγκων στο ήπαρ, των προβλημάτων κίρρωσης, ή της αδυναμίας αφαίρεσης ολόκληρου του όγκου. Επίσης με τη μέθοδο αυτή αφήνεται αρκετή ποσότητα φυσιολογικού ήπατος.

Τα δεδομένα σχετικά με την επίδραση της θερμοκαυτηρίασης με ραδιοσυχνότητες  αναφορικά με τα ποσοστά μακροπρόθεσμης επιβίωσης είναι σχετικά σπάνια. Ωστόσο, υπάρχουν αρκετές ενδείξεις ότι η θερμοκαυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες καταστρέφει τους όγκους αποτελεσματικά και διατηρεί υγιή τον εναπομείναντα ιστό του ήπατος. Τα οφέλη αυτά είναι πιο εμφανή σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος και σε πρώιμα στάδια ΗΚΚ. Στις περισσότερες μελέτες πάνω από το 50% των όγκων δεν έχουν επανεμφανιστεί. Η θεραπεία μπορεί επίσης να χρησιμοποιηθεί κατ’ επανάληψη για την αντιμετώπιση  όγκων του ήπατος που υποτροπιάζουν.

Η διαδικασία περιλαμβάνει τη διοχέτευση ηλεκτρικού ρεύματος κατευθείαν στον όγκο του ήπατος. Το ηλεκτρικό ρεύμα παρέχεται από μια γεννήτρια ρεύματος ραδιοσυχνοτήτων μέσω μιας συλλογής από μικρές βελόνες, οι οποίες τοποθετούνται κατευθείαν στον όγκο. Ο υπέρηχος χρησιμοποιείται έτσι ώστε οι βελόνες να μπορούν να τοποθετούνται με ακρίβεια. Η θερμότητα (μεταξύ 80 – 100C) λιώνει τον ιστό της γύρω περιοχής. Η διαδικασία μπορεί να πραγματοποιηθεί με διάφορους τρόπους:

• Χρησιμοποιώντας τοπικό αναισθητικό, με την τοποθέτηση βελονών διαμέσου του δέρματος εντός των όγκων. Αυτό αποτελεί τη λιγότερο επεμβατική δυνατότητα.

• Με λαπαροσκόπηση, όπου οι βελόνες τοποθετούνται σε έναν λεπτό σωλήνα, μέσω μικρών οπών στην κοιλιακή χώρα υπό γενική αναισθησία.

• Με γενική αναισθησία κατά τη διάρκεια ανοικτής χειρουργικής επέμβασης.

Η θερμοκαυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες  είναι καταλληλότερη για όγκους μικρότερους από 3 εκατοστά, καθώς υπάρχει ένα όριο στην ποσότητα του ιστού που μπορεί να αντιμετωπιστεί με τον τρέχοντα εξοπλισμό. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία πολλών μικρών όγκων και μπορεί να επαναληφθεί. Εάν ένας όγκος είναι πολύ κοντά σε ένα κύριο αιμοφόρο αγγείο είναι απίθανο η θερμοκαυτηρίαση με ραδιοσυχνότητες να καταστεί δυνατή λόγω του κινδύνου σοβαρής αιμορραγίας. Η θεραπεία θεωρείται ότι είναι ασφαλής και καλά ανεκτή. Πιθανές παρενέργειες περιλαμβάνουν πόνο και περιστασιακά πυρετό.

2013-05-02T08:07:51+00:00